عبد الهادي بن محمد بن محمود بن ابراهيم مراغى
56
منافع حيوان ( فارسى )
و منى مرد و زن در بينى چكانند لقوه را زايل گرداند . مردى كه آب پشت خويش با شكوفهء سنجد بسايند و به زنى دهند تا بخورد ، بر آن مرد شيفته گردد . ( ) فراز گيرند و سحق كنند و با سذاب بياميزند و در جايگاهى كنند كه گوشت عفن و خوره گشته باشد نيك شود . گوشت مرده بيندازند و بو در آرد و خشك كرده را با عسل آميخته گردانند و طلى كنند برحا را نافع باشد [ و ] خناق را . و خشك كردهء كوفته در حلق نفخ كنند زايل گرداند . جالينوس فرموده است كه كودكى را سه روز ترمس بدهند و سرگين او نگه دارند ، و خناق را بدان معالجه كنند سخت نيك باشد . و سرگين كودك كه اوّل بار از مادر زاده باشد خشك گردانند و سحق كنند و در چشم كشند كه سپيده دارد زايل گرداند ، و غشاوهء [ 9 پ ] چشم را نافع باشد ، و اگر سرگين مرد چند نخدى خشك سحق گردانند و با سركه به خداوند لقوه [ و ] قولنج دهند درد ساكن گرداند . و چون كسى را غنده بزند ، سرگين مردم به خورد او دهند و در تنور گرم بنشانند تا عرق كند نافع باشد ؛ و آنچه عجايب است و مجرّب ، مرد را چون تب دق آيد و عرق كند ، پليدى خويش به دست چپ خويش بگيرد و بسوزاند ، و در ركوى كبود بر بازوى چپ بندد ، به تدريج تب از او زايل شود ؛ و چون بر زخم مردم گزيده به گرمى بمالند درد ساكن گرداند . ( ) مردم بر زخم سگ يا سگ ديوانه نهند نافع باشد ، و به زخم تمامت هوام و حشرات كشندهء زهرناك مالند يا بياشامند سود دارد . و چون جوشانيده در نقرس مالند درد ساكن گرداند و تمامت بثور ، و جرب و بهق و قرحه كه در ميان انگشتان و تن باشد ، و قروحى كه در اوكرم باشد ، بول كهن گشته را بر